Конференција за Важноста за рано инвестирање: Зајакнување на раниот детски развој во земјите од Западен Балкан

На Конференцијата на тема, Важноста за рано инвестирање: Зајакнување на раниот детски развој во земјите од Западен Балкан, којашто е организирана од Светска банка и поддржана од Владата на Република Македонија, се обратија претседателот на Владата на Република Македонија, Зоран Заев, министерките за образование Рената Дескоска и за труд и социјална политика, Мила Царовска, како и високите претставници на Светска Банка, Линда ван Гелдер, регионална директорка на Светска банка за Западен Балкан и Хаиме Саведра, сениор директор за Глобалната едукациска пракса на Светска Банка,.

Генералната порака со којашто се согласни сите е дека е од големо значење еднаквиот пристап кон сите деца, обезбедувањето еднакви можности за сите деца и вклучување на сите деца во воспитно – образовниот процес, затоа што практиките покажуваат поврзаност на подобри социо-економските состојби во една држава со стапката на опфатени деца во предучилишното воспитание и образование.

Премиерот Заев рече дека постои свесност кај Владата на Република Македонија колку е важен раниот детски развој, во формирањето на личноста. Тој нагласи дека прават да се постави систем на социјална заштита на граѓаните што ќе им овозможи на граѓаните и на семејствата егзистенцијален мир, којшто понатаму влијае и на квалитетот на живот, а со тоа и на квалитетот на развој на личноста. Исто така, се работи и на зголемување на опфатот на деца во градинките за 50 проценти и проширувања на капацитетите посебно во сиромашните и рурални делови на земјата со цел обезбедување бесплатни три часа дневно образование во согласност со универзалните цели на ЕУ.Во 2017 се почнати 13 проширувања на градинки надвор од Скопје. За 2018 година се планираат уште 18 нови проширувања на градинки.Претседателот на Владата порача: ,,Има нешта кои можат да чекаат. Но децата не можат. Потребна е одговорност кон нив – денес”, рече премиерот Заев.Претседателот на Владата, Заев и министерките во Владата се заблагодарија на Светска Банка и на УНИЦЕФ за помошта и поддршката за проширувањата на градинките и за изградбата нови објекти во земјава но и одржливи решенија за квалитетен ран детски развој.


Министерката за труд и социјална политика, Мила Царовска ја нагласи улогата на семејството во квалитетот на развој на личноста, но рече дека децата мора добро да се подготват за животот што следува, а за тоа се важни и институциите.

,,Работиме на квалитетен ран детски развој. Ги менуваме состојбите. Затекнавме запуштен систем на образованите, запуштена грижа за децата. 11 години не се градеа градинки. Вложуваме во градинките, работиме на поголем опфат на деца и на квалитетот на воспитно – образовниот процес”, рече министерката Царовска.Регионална директорка на Светска банка за Западен Балкан, Линда ван Гелдер, обрна внимание на значењето на што поголема инклузија на ранливите деца, што има понатаму улога и во нивниот развој и во намалувањето на сиромаштијата и повика на конкретни стратегии во државите, согласно универзалните цели во државите. Потребни се мерки за рано детско образование, дополни директорката ван Гелдер.

Сениор директорот за Глобалната едукациска пракса на Светска Банка, Саведра, нагласи дека децата не можат да чекаат и дека е важно сите да добијат фер можности. Освен квантитетот тој посочи и на важноста од квалитетот на наставата во градинките и училиштата и додаде дека јавните политики за детски развој се ургентна потреба и одговорност на сите.

 

Konferencë për Rëndësinë e investimit të hershëm: Përforcimi i zhvillimit të hershëm të fëmijërisë në vendet e Ballkanit Perëndimor

Në konferencën me temën Rëndësia e investimit të hershëm: Forcimi i zhvillimit të hershëm të fëmijërisë në Ballkanin Perëndimor, e cila është organizuar nga Banka Botërore dhe mbështetur nga Qeveria e Republikës së Maqedonisë, u drejtua kryeministri i Qeverisë së Republikës së Maqedonisë Zoran Zaev, ministrja e Arsimit Renata Deskoska dhe ministrja e Punës dhe Politikës Sociale, Milla Carovska, si dhe përfaqësuesja e lartë të Bankës Botërore Linda van Gelder, drejtorja rajonale e Bankës Botërore për Ballkanin Perëndimor dhe Haime Savedra, drejtor për Praktikat globale edukative e Bankës Botërore.

Mesazhi i përgjithshëm me të cilin pajtohen të gjithë është se qasja e barabartë për të gjithë fëmijët është e një rëndësie të madhe, sigurimi i mundësive të barabarta për të gjithë fëmijët dhe përfshirja e të gjithë fëmijëve në procesin edukativ-arsimor, sepse praktikat tregojnë lidhjen e kushteve më të mira socio-ekonomike në një shtet me shkallën e fëmijëve të përfshirë në edukimin parashkollor dhe arsimin.

Kryeministri Zaev tha se ka ndërgjegjësim në Qeverinë e Republikës së Maqedonisë për rëndësinë e zhvillimit të fëmijërisë së hershme në formimin e personalitetit. Ai theksoi se punojnë në ngritjen e sistemit të mbrojtjes sociale të qytetarëve që do t’u mundësojë qytetarëve dhe familjeve paqe ekzistenciale, i cili më tej ndikon në cilësinë e jetës, dhe në këtë mënyrë në cilësinë e zhvillimit të personalitetit. Gjithashtu, punohet në rritjen e përfshirjes së fëmijëve në kopshte për 50 për qind dhe zgjerimin e kapaciteteve, veçanërisht në pjesët e varfra dhe rurale të vendit për të siguruar arsim falas për tre orë në ditë, në përputhje me qëllimet universale të BE. Në vitin 2017 ka filluar zgjerimi i 13 kopshteve jashtë Shkupit. Për vitin 2018 planifikohen zgjerime të reja edhe në 18 kopshte. Presidenti i Qeverisë porositi: “Ka gjëra që mund të presin. Por fëmijët nuk munden. Sot – nevojitet përgjegjësi ndaj tyre”. Kryeministri i Qeverisë Zaev dhe ministrat e Qeverisë kanë falënderuar Bankën Botërore dhe UNICEF-in për ndihmën dhe mbështetjen për zgjerimin e kopshteve dhe për ndërtimin e objekteve të reja në vend, por edhe zgjidhje të qëndrueshme për zhvillim të hershëm cilësor të fëmijërisë.

Ministrja e Punës dhe Politikës Sociale Milla Carovska e theksoi rolin e familjes në cilësinë e zhvillimit të personalitetit, por tha se fëmijët duhet të përgatiten mirë për jetën që pason, dhe për këtë janë gjithashtu të rëndësishme edhe institucionet.

“Ne punojmë në zhvillimin cilësor të fëmijërisë së hershme. Ne po ndryshojmë situatën. Kemi gjetur një sistem të dështuar të arsimit, kujdes i lënë pas dore ndaj fëmijëve. Për 11 vjet nuk u ndërtuan kopshte. Ne investojmë në çerdhe, punojmë në përfshirje më të madhe të fëmijëve dhe në cilësinë e procesit edukativo-arsimor” , tha ministrja Carovska. Drejtorja Rajonale e Bankës Botërore për Evropën Perëndimore, Linda van Gelder, i kushtoi vëmendje rëndësisë së rritjes së përfshirjes së fëmijëve të ndjeshëm, që më tej luan rol në zhvillimin e tyre dhe në uljen e varfërisë dhe bëri thirrje për strategji konkrete, në pajtim me synimet universale të shteteve. Nevojiten masa për edukimin e fëmijërisë së hershme, ka shtuar drejtorja Van Gelder.

Drejtori senior i Praktikës Globale të Edukimit të Bankës Botërore, Savedra, theksoi se fëmijët nuk mund të presin dhe se është e rëndësishme që secili të ketë mundësi të drejta. Përveç sasisë, ai vuri në dukje rëndësinë e cilësisë së mësimdhënies në kopshte dhe shkolla dhe shtoi se politikat publike për zhvillimin e fëmijëve janë një nevojë urgjente dhe përgjegjësi për të gjithë.