МТСП:  Се грижиме за сите, се олеснува пристапот до права од социјална заштита

Министерството за труд и социјална политика постојано го прилагодува системот на социјална заштита за да им помогне на најранливите граѓани во исклучителните околности предизвикани од глобалната пандемија што има силно влијание врз економските активности.  Сериозните закани бараат континуиран одговор за да ги пресретнеме потребите на граѓаните и да им помогнеме полесно да се справат со предизвиците. Последните измени во Уредбата за примена на Законот за социјална заштита во време на вонредна состојба се резултат на анализите на Министерството за труд и социјална политика за тоа кои критериумите се најчеста пречка за остварување на правото на гарантирана минимална помош, и со нив дополнително го олеснуваме влезот во системот на социјална заштита.

Со првата измена се продолжува времетраењето на олеснетиот услов за утврдување на материјална необезбеденост. Наместо само за месеците април и мај, утврдување на материјална необезбеденост на домаќинство само врз основа на приходите во последниот месец, се продолжува до декември. Со оваа измена овозможуваме брза реакција на системот на социјална заштита и давање финансиска поддршка на домаќинствата кои останале без приходи во претходниот месец од разни причини: престанок на работен однос, губење на други видови приходи и слично. 

Дополнително, вршиме проширување на опфатот на ранливите групи граѓани кои може да добијат финансиска поддршка.  Со измените, право на гарантирана минимална помош може да оствари и она домаќинство каде има лице кое е избришано  од евиденцијата на невработени лица заради нередовно пријавување  или на кое работниот однос му престанал спогодбено, по барање или со отказ. 

Третата важна измена е што дополнително се релаксираат поединечни критериуми за остварување на правото на гарантирана минимална помош. Поседување на возило постаро од 5 години и земјиште со површина до 500 м2, освен земјиштето на кое се наоѓа објектот каде корисникот живее, нема да се сметаат како имот што корисникот може да го оттуѓи или изнајми и на тој начин да се издржува. 

За да се забрза постапката на решавање на барањата за добивање гарантирана минимална помош, центрите за социјална работа ќе одлучуваат само врз основа на доставената документација од подносителот и обезбедената документација по службена должност, а увидот во домаќинството ќе се изврши во рок од два месеци  по престанокот на траењето на вонредната состојба.Со последните измени, користењето на правата на надоместок заради попреченост и на надоместок за помош и нега од друго лице, познато како туѓе нега, се продолжуваат додека трае вонредната состојба. За да ги заштитиме корисниците на овие права, оние на кои конзилијарното мислење им истекува додека трае вонредната состојба, ќе продолжат да го користат надоместокот без посета на Комисијата и издавање на конзилијарно мислење. Додека трае вонредната состојба не треба да носат ново мислење, туку во рок од два месеци по завршување на вонредната состојба, треба да го направат контролниот преглед.

Исто така, мерката за поддршка на постоечките корисници на системот за социјална заштита, со која околу 30.000 домаќинства добиваат по 1.000 денари енергетски додаток, сега освен за месеците април и мај, се продлжува се до септември, односно и надвор од грејната сезона се со цел да им се обезбеди дополнителна поддршка на најранливите семејства.

Министерството за труд и социјална политика со брза и целна реакција насочена кон ранливите категории граѓани покажува дека никој не е заборавен.

MPPS: Kujdesemi për të gjithë, lehtësohet qasja në të drejtat e mbrojtjes sociale

Ministria e Punës dhe Politikës Sociale po e përshtatë vazhdimisht sistemin e mbrojtjes sociale për të ndihmuar qytetarët më të prekur në rrethana ekstreme të shkaktuara nga pandemia globale që ka një ndikim të fortë në aktivitetin ekonomik. Kërcënimet serioze kërkojnë një përgjigje të vazhdueshme për të përmbushur nevojat e qytetarëve dhe për t’i  ndihmuar ata të përballen më mirë me sfidat. Ndryshimet e fundit në Dekret për zbatimin e Ligjit për mbrojtje sociale gjatë gjendjes së jashtëzakonshme janë rezultat i analizave të Ministrisë së Punës dhe Politikës Sociale rreth asaj se cilat kritere janë pengesa më e zakonshme për ushtrimin e së drejtës për ndihmë minimale të garantuar, dhe me to e  lehtësojmë edhe në mënyrë shtesë hyrjen në sistemin e mbrojtjes sociale.

Me ndryshimin e parë vazhdohet kohëzgjatja e kushtit lehtësues për përcaktimin e pasigurisë materiale. Në vend që vetëm për muajt prill dhe maj, përcaktimi i pasigurisë materiale në familje vetëm në bazë të të hyrave në muajin e fundit, vazhdohet deri në dhjetor. Me këtë ndryshim mundësojmë reagim të shpejtë të sistemit të mbrojtjes sociale dhe ofrimin e mbështetjes financiare të amvisërive që kanë mbetur pa të hyra në muajin paraprak për arsye të ndryshme, si ndërprerja e marrëdhënies së punës, humbja e të ardhurave tjera dhe ngjashëm.

Për më tepër, zgjerohet përfshirja e  grupeve të ndjeshme të qytetarëve që mund të marrin mbështetje financiare. Me ndryshimet, e drejta e ndihmës së garantuar minimale mund të ushtrojë edhe familje ku ka person që është i fshirë nga evidenca e personave të papunë për shkak të paraqitjes jo të rregullt ose nëse marrëdhënie e punës i është ndërprerë me marrëveshje, me kërkesë ose me largim nga puna.

Ndryshimi i tretë i rëndësishëm është se relaksohen kriteret për realizimin e të drejtës së ndihmës minimale të garantuar. Posedimi i automjetit më të vjetër se 5 vjet dhe tokë me sipërfaqe deri 500 m2, krahas tokës ku gjendet objekti ku shfrytëzuesi jeton, nuk do të konsiderohet si pronë që shfrytëzuesi mund të huazojë ose tjetërsojë dhe në atë mënyrë të mirëmbahet.

Për t’u përshpejtuar procedura e zgjidhjes së kërkesave për fitimin e ndihmës minimale të garantuar, qendrat për punë sociale do të vendosin vetëm në bazë të dokumentacionit të parashtruar nga parashtruesi dhe dokumentacionit të siguruar me detyre zyrtare, ndërsa këqyrja në familje do të kryhet në afat prej dy muajve pas ndërprerjes së kohëzgjatjes së gjendjes së jashtëzakonshme. Me ndryshimet e fundit, shfrytëzimi i të drejtës për shkak të pengesës dhe kompensimit për ndihmë dhe përkujdesje nga person tjetër, vazhdohen derisa zgjatë gjendja e jashtëzakonshme. Për t’i mbrojtur shfrytëzuesit e këtyre të drejtave, atyre që mendimi konziliar u skadon derisa zgjatë gjendja e jashtëzakonshme, do të vazhdojnë të shfrytëzojnë kompensimin pa vizitë të Komisionit për dhënien e mendimit konzoliar. Derisa zgjatë gjendja e jashtëzakonshme, nuk duhet të sjellin mendim të ri, por në afat prej dy muajve pas përfundimit të gjendjes së jashtëzakonshme, duhet të bëjnë kontrollin.

Po ashtu, masa për mbështetjen e shfrytëzuesve ekzistues të sistemit për mbrojtje sociale, me të cilën rreth 30.000 familje marrin nga 1.000 denarë shtesë energjetike, tash përveç për muajin prill dhe maj, vazhdohet deri në shtator, respektivisht edhe jashtë sezonit të ngrohjes me qëllim që t’u sigurohet mbështetje familjeve më të rrezikuara.

Ministria e Punës dhe Politikës Sociale me reagim të shpejt dhe të udhëzuar ndaj kategorive të ndjeshme të qytetarëve tregon se askush nuk është harruar.​